VAHİY KONUSUNDAKİ YANILGISI

Radikal gazatesi köşe yazarı Mine Kırıkkanat, 2 Kasım 2003 tarihli "Yeti'den Seti'ye" başlıklı yazısında, dini ve dinin temeli olan vahyi hedef alan bir yazı yazdı. Sayın Kırıkkanat, materyalistlerin 18. yüzyıldan bu yana savundukları basmakalıp "din-bilim çatışması" klişesini tekrarlıyordu.

Peki acaba Sayın Kırıkkanat, bu iddiasına kanıt olarak neyi gösteriyordu? Bilimle vahiy ilişkisi hakkında kapsamlı bir inceleme yapıyor veya böyle bir incelemeyi referans mı gösteriyordu?

Hayır. Sayın Kırıkkanat tek bir marjinal örnek alıp onun üzerinde demagoji yapıyordu. Verdiği tek "kanıt", İngiltere'deki bir Hristiyan tarikatının, Ölü Deniz'le ilgili bir Tevrat kehanetini mantıksız bir biçimde yorumlamasıydı.

POZİTİVİST YANILGISI: "BİLİM VE DİN ÇATIŞMASI"

Sayın Kırıkkanat, "Rasyonel bilimin her yeni adımı bir din tabusunu yok ediyor" diye yazmakta ve bu iddianın üzerine detaylı bir argüman inşa etmektedir.

Oysa yanılmaktadır. Yanılgısı, dinin bilimle çatışma halinde olduğu, bilim ilerledikçe dinin gerileyeceği şeklindeki 19. yüzyılda ortaya atılmış ilkel pozitivist dogmayı hala geçerli sanmasındadır. Oysa bilimsel literatürü yakından inceleyen biri söz konusu şablonun çok yanlış olduğunu ve bunun açıkça ortaya çıktığını kolaylıkla görecektir.

Radikal gazetesi genel yayın yönetmeni İsmet Berkan, 30 Ekim 2004 tarihli köşesinde ve 'İnsanın tarihine yeni bir halka' başlığı altında, Homo floresiensis (Flores Adamı) fosil bulgusunu yorumladı. Sayın Berkan'ın bu konuda iki önemli yanılgı ortaya koyduğu görülüyordu. Birincisi, Flores Adamı'ndan 'insana benzeyen ama insan olmayan canlı' olarak söz etmesi, ikincisi ise bu bulgu karşısında, insanın özgünlüğü ile din ve ahlak arasındaki ilişki açısından ortaya koyduğu yanlış anlama idi.

Sayın Berkan'ın yanılgılarını cevaplamaya geçmeden önce, 'insana benzeyen ama insan olmayan canlı' nitelemesiyle oluşan bilgi yanlışını gidermede fayda bulunmaktadır. Flores Adamı bulgusunu ele geçiren ve Nature dergisinde tanımlayan bilim adamlarının, bu canlının 'insan olmadığı' gibi bir ifade veya iddiaları bulunmamaktadır. Örneğin, Nature dergisinin haber servisi, bulguyu 'A species of tiny human has been discovered (Küçükçe bir insan türü keşfedildi)' ifadesiyle haber vermekle Flores Adamı'ndan insan olarak söz etmiştir1. Zaten Sayın Berkan'ın bu konudaki yanlışını en başta, fosilin ismi göstermektedir. Homo floresiensis ismindeki 'Homo', 'insan' demektir.

'İnsana benzeyen ama insan olmayan canlı' nitelemesi; 'otomobile benzeyen ama otomobil olmayan araç' ya da 'pastaya benzeyen ama pasta olmayan tatlı' gibi, belirsiz bir ifadedir. Bir bilimsel konuya yaklaşımda ise en zararlı şey, şüphesiz, belirsizliktir.